SEFOPE Hametin Pilar Tolu hodi Hamenus Desempregu iha Timor-Leste

Covalima (RCCT), 21 Setembru 2026— Sekretariadu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), liuhosi Sekretariadu Nasionál Empregu (SNE), kontinua hametin implementasaun pilar tolu iha área empregu no formasaun profisionál, hodi aumenta oportunidade servisu no kontribui ba redusaun taxa desempregu iha Timor-Leste, liuliu ba joven sira.

Reprezentante Diretór-Jerál SEFOPE, Abel da Costa Soares, hateten katak implementasaun programa hirak-ne’e bazeia ba Dekretu-Lei Númeru 3/2023, ne’ebé orienta dezenvolvimentu merkadu traballu, formasaun profisionál no hametin koordenasaun institusionál.

Nia esplika katak pilar dahuluk foka ba dezenvolvimentu merkadu traballu, liuhosi kolaborasaun ho ministériu, instituisaun públika, empreza no indústria sira, atu aumenta oportunidade empregu ba sidadaun timoroan.

“SEFOPE la’ós fatin ne’ebé ema tenke ba buka servisu de’it, maibé sai ponte atu fasilita buka-servisu sira ho empregadór, inklui empreza no indústria sira ne’ebé iha nesesidade ba traballadór,” nia dehan.

Abel mós hateten katak Governu halo esforsu atu loke oportunidade empregu iha rai-li’ur, inklui Austrália, Repúblika Korea, Nova Zelándia no Japaun, hodi fó asesu ba timoroan sira atu hetan oportunidade servisu iha nasaun hirak-ne’e.

Pilar daruak foka ba dezenvolvimentu kapasidade rekursu umanu liuhosi formasaun profisionál iha sentru formasaun SEFOPE nian, hamutuk ho instituisaun relevante sira no sistema edukasaun, inklui ensinu tékniku-vokasionál, sekundáriu jerál no ensinu superiór.

Formasaun hirak-ne’e iha objetivu atu hasa’e koñesimentu no abilidade joven sira, nune’e sira bele hetan empregu, kria negósiu rasik no responde ba nesesidade merkadu traballu nasionál no internasionál, inklui iha rejiaun ASEAN.

Nia mós enkoraja joven sira atu aproveita oportunidade empregu no formasaun ne’ebé disponivel, hodi evita sai espetadór ba oportunidade ne’ebé bele kontribui ba mudansa iha sira-nia moris.

Pilar datoluk mak hametin koordenasaun no kapasidade institusionál, liuhosi mekanizmu estratéjiku nasionál atu koordena no monitoriza implementasaun polítika empregu iha ministériu no instituisaun públika sira.

Abel hateten katak kria oportunidade empregu la’ós responsabilidade SEFOPE nian de’it, maibé presiza kontribuisaun husi instituisaun hotu-hotu, liuliu sira ne’ebé implementa projetu ho apoiu Orsamentu Jerál Estadu (OJE), atu bele kria kampu servisu foun ba populasaun.

Nia mós refere ba Estratéjia Nasionál Empregu 2011–2030, ne’ebé iha meta atu hamenus taxa desempregu husi 11% ba 5%.

Bazeia ba Peskiza Forsa Traballu iha tinan 2021, ne’ebé hala’o durante pandemia COVID-19 ho envolvimentu SEFOPE, Ministériu Finansas no Direksaun Nasionál Estatístika, taxa desempregu rejista 5,1%, enkuantu taxa desempregu iha grupu joven atinji 9%.

Maske nune’e, dadus atual kona-ba taxa desempregu seidauk disponivel, tanba prosesu peskiza foun sei lao hela.

Iha sorin seluk, reprezentante Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, João Martins, afirma katak Autoridade Munisípiu Covalima fó apoiu máximu ba programa SEFOPE, liuhosi SNE, atu fasilita joven sira iha idade produtiva asesu ba oportunidade empregu no formasaun profisionál.

João Martins salienta katak SEFOPE iha papel importante iha kria oportunidade servisu ba joven sira. Tanba ne’e, Autoridade Munisípiu Covalima prontu atu apoia programa no atividade SEFOPE nian, hodi kontribui ba dezenvolvimentu kapasidade joven sira no aumenta oportunidade empregu iha Munisípiu Covalima.

Jornalista: Paul Mandeu

Array