Covalima (RCCT), 04 Outubru 2026 — Departamentu Saniamentu no Ambiente Munisípiu Covalima presiza aumenta númeru pesoál saniamentu atu asegura servisu limpeza no rekolla lixu iha área urbana, tanba númeru pesoál ne’ebé iha atualmente seidauk sufisiente atu kobre área servisu tomak.
Xefe Departamentu Saniamentu no Ambiente Munisípiu Covalima, Álvaro Lopez, hateten katak atualmente departamentu ne’e iha pesoál saniamentu na’in-11 no xefe ida. Maibé, tuir nesesidade servisu, departamentu presiza pesoál hamutuk na’in-22 atu hala’o servisu limpeza ho efetivu.
Nia esplika katak área kobertura servisu saniamentu no rekolla lixu iha munisípiu ne’e hamutuk 12.293 km, ne’ebé inklui fatin públiku, merkadu, edifísiu governu, jardim, sentru komunidade no área seluk.
“Fatin sira ne’ebé ita halo kobertura servisu saniamentu mak Tugu Tome, Aeroportu, MSSI, Merkadu Tua Tabakolot, Merkadu Suai Bersenih, edifísiu PNTL, Edukasaun, Jardim Sentru Komunidade Kovalima, Aidila Laran, Mata-Ain EDTL, Merkadu Tugu Lilin, Bombeiru, edifísiu SMASA, Sentru PAM Taroman, edifísiu Administrasaun Munisipál, CVTL no Sentru Komunidade Kovalima,” nia informa.
Nia hatutan katak falta rekursu umanu sai obstákulu ba departamentu atu kobre área hotu, inklui Suai Loro no fatin sira seluk. Tanba ne’e, departamentu sei inklui área hirak-ne’e iha planu servisu tuirmai atu aumenta kobertura limpeza iha área urbana.
Álvaro Lopez mós hateten katak operasaun saniamentu agora daudaun foka liu ba rekolla lixu sólidu, enkuantu servisu rekolla lixu líkidu seidauk hala’o. Lixu ne’ebé rekolla hosi área urbana lori ba fatin depozitu iha Haemanu.
Atu asegura servisu rekolla lixu loroloron, departamentu ne’e uza kamioneta haat, ho viajen rua iha tempu dadeer no viajen rua iha tempu lokraik.
Nia mós subliña katak área sira ne’ebé produz volume lixu barak, liuliu merkadu antigu, presiza hetan atensaun espesiál no limpeza regulár atu evita akumulasaun lixu ne’ebé bele fó impaktu ba saúde públika no ambiente.
Iha tinan 2025, Departamentu Saniamentu no Ambiente konstrui ona fatin depozitu lixu rua, ida iha Merkadu Tua Derek ho medida 15 × 10 metru no ida iha Kampu Ladi ho medida 8 × 6 metru. Konstrusaun fatin rua ne’e utiliza orsamentu hamutuk US$ 8.000, ne’ebé empreza Sabudoy Unipesoál, Lda. mak hala’o.
Xefe departamentu ne’e mós hateten katak servisu saniamentu iha Munisípiu Covalima hala’o bazeia ba Lei Númeru 33/2008 kona-ba Ijiene no Orden Públika, ne’ebé hetan alterasaun liuhosi Lei Númeru 3/2024, hodi asegura servisu saniamentu no mantein ambiente moos no saudável ba komunidade.
Jornalista: J. Correia
Editór: Paul Mandeu





