ANM no PNTL Sosializa Regulamentu Transportasaun Materiál Konstrusaun iha Covalima

Covalima (RCCT), 17 Setembru 2026 — Autoridade Nasionál Minerál (ANM), hamutuk ho Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), organiza atividade sosializasaun kona-ba regulamentu transportasaun materiál konstrusaun, hanesan fatuk, rai-henek no rai, ba autoridade postu administrativu, xefe suku no Polísia Suku (PS) iha Munisípiu Covalima.

Atividade sensibilizasaun ka workshop ne’e hala’o ho objetivu atu fahe informasaun kona-ba regulamentu transportasaun materiál minerál. Atividade ne’e organiza husi ANM, servisu hamutuk ho PNTL, liuhusi Unidade Departamentu Protesaun Natureza no Ambiente, ne’ebé lidera husi Xefe Departamentu Protesaun Natureza no Ambiente PNTL, Inácio Amaral.

ANM hala’o sosializasaun ne’e atu fó informasaun kona-ba empreza sira ne’ebé uza kamiaun privadu no empreza sira ne’ebé transporta materiál, hanesan rai-henek, fatuk no rai, iha Munisípiu Covalima.

Komandante PNTL Munisípiu Covalima, Superintendente Xefe Polísia Paulo Carmo Ferreira, informa katak atividade ne’e importante atu autoridade sira komprende oinsá empreza sira jere transportasaun materiál konstrusaun no haree impaktu ne’ebé bele mosu iha munisípiu.

“Atividade ida-ne’e importante tebes atu ita hatene oinsá empreza sira halo jestaun transportasaun materiál konstrusaun, hanesan fatuk, rai-henek no rai, no haree ba nia efeitu iha munisípiu, tanba iha Covalima movimentu boot liga ho empreza sira, liuliu iha implementasaun projetu SSB, ne’ebé halo movimentu transportasaun materiál maka’as,” Paulo do Carmo Ferreira, informa.

Nia mós akresenta katak autoridade sira seidauk iha koñesimentu naton kona-ba oinsá atu kontrola transportasaun no halo jestaun ba materiál sira ne’e.

“Ita seidauk iha koñesimentu naton kona-ba oinsá atu kontrola transportasaun no halo jestaun ba materiál sira ne’e. PNTL halo ona nota entendimentu iha tinan 2024 no fahe ona brosura ba empreza sira atu transportasaun materiál hala’o ho disciplina,” Paulo Carmo do Ferreira akresenta.

Xefe Departamentu Protesaun Natureza no Ambiente PNTL, Inácio Amaral, esplika kona-ba baze legál ne’ebé regula autoridade PNTL iha kontrolu no fiskalizasaun, inklui Dekretu-Lei Nú. 34 kona-ba PNTL no Dekretu-Lei Nú. 13/2005 kona-ba Kódigu Prosesu Penal, liuhusi Artigu 52, ne’ebé fó kompeténsia ba PNTL atu halo atuasaun.

“Dekretu-Lei Nú. 19/2009 ko’alia kona-ba Kódigu Penal, inklui krime kontra ambiente bainhira atividade minerasaun hala’o no akontese asaun ne’ebé bele konsidera nu’udar krime,” Inácio Amaral informa.

Iha sorin seluk, reprezentante PAM Covalima, Alberto Monis de Araújo, hato’o agradese ba Autoridade Nasionál Minerál no PNTL tanba sensibiliza informasaun ba komandante eskuadra, administradór postu administrativu, xefe suku no komandante Polísia Suku.

Nia husu autoridade sira atu kontinua fó hanoin ba komunidade kona-ba transportasaun fatuk no rai-henek, liuliu bainhira uza transporte públiku. Nia mós hatete katak todan materiál ne’ebé transporta labele liu kapasidade kamiaun, atu evita materiál monu ka nakfera iha estrada no hamosu impaktu ba sidadaun sira ne’ebé uza estrada.

Alberto Monis de Araújo subliña katak atividade ne’e importante atu administradór no xefe suku sira bele kontinua fahe informasaun kona-ba oinsá komunidade uza estrada públiku ho responsabilidade.

Atividade sosializasaun ne’e espera bele aumenta koñesimentu autoridade lokál, empreza no komunidade kona-ba regulamentu transportasaun materiál konstrusaun, hodi garante katak transportasaun fatuk, rai-henek no rai hala’o ho seguransa no responsabilidade, tuir dispozisaun legál sira. Nune’e, bele ajuda prevene risku no impaktu ba utilizadór estrada públiku iha Munisípiu Covalima.

Jornalista: Julião Correia

Editór: Paul Mandeu

Array