Covalima (RCCT), 13 Outubru 2026 — Governu, liuhusi Sekretaria Estadu Protesaun Sivil, fó apoiu rekoperasaun ba uma-kain 47 ne’ebé afetadu husi dezastre naturál iha fulan Abril no Maiu 2026, iha Aldeia Illa, Suku Belecasac, Postu Administrativu Maucatar, Munisípiu Covalima.
Apoiu ne’e realiza iha ámbitu komemorasaun Loron Internasionál Redusaun Risku Dezastre (LIRRD) 2026, ho tema nasionál “Hakbit família no komunidade tomak atu prevene no redus risku dezastre”.
Sekretáriu Estadu Protesaun Sivil, Domingos Mariano Reis, iha ninia diskursu, hateten katak Departamentu Prevensaun Dezastre no Mitigasaun iha objetivu prinsipál rua, mak komunidade sira no estudante sira. Objetivu ne’e atu hasa’e koñesimentu kona-ba kauza no sinál dezastre, medida prevensaun, no dalan atu kuidadu an antes no depois dezastre akontese.
Nia esplika katak apoiu rekoperasaun ba uma-kain 47 iha Illa ne’e realiza simbolikamente, bazeia ba Dekretu-Lei Nú. 12/2020, ne’ebé regula dever Governu atu fó asisténsia umanitária no asisténsia rekoperasaun ba vítima sira ne’ebé afetadu husi dezastre iha Timor-Leste.
“Orientasaun ida ne’e ho abrigu ida ne’e mak ohin Protesaun Sivil realiza atividade ida ne’e iha fatin ida ne’e, hodi hasa’e konsiénsia ba vítima sira no komunidade jerál atu labele harii uma iha fatin ne’ebé risku, liuliu rai halai sira,” nia hatete.
Iha parte seluk, Koordenadór Jestaun Dezastre Naturál Munisípiu Covalima, Filomino Cardoso, informa katak redusaun risku dezastre mak responsabilidade ema hotu nian. Responsabilidade ne’e la’ós individuál de’it, maibé responsabilidade hamutuk, la haree ba ema ki’ik ka boot, feto ka mane, kiak ka riku.
Nia mós subliña katak ema vulnerável sira sai responsabilidade ema hotu nian atu tau matan ba sira iha desizaun saida de’it, hanesan responsabilidade ne’ebé IX Governu Konstitusionál assume.
Material konstrusaun ne’ebé Autoridade Protesaun Sivil (APC) distribui ba vítima dezastre naturál sira inklui:
- Kalen tahan: unidade 50;
- Prafuzu: unidade 2;
- Martelu: unidade 1;
- Pregu ho medida oioin;
- Kanuru boot no kanuru ki’ik;
- Arame finu: kilograma 2;
- Metru ida ho medida 100 metru;
- Balde massa: unidade 6;
- Besi kotak ho medida 5×10 no 4×6, ida-idak ho lolon 25;
- Besi beton ho medida 10 milímetru no 8 milímetru, ida-idak ho lolon 25;
- Sementu: saku 50.
Jornalista: J. Correia
Editór: Paul Mandeu





