Covalima (RCCT), 27-08-2026 — Marie Stopes International Timor-Leste (MSI TL) realiza Diskusaun Meza-Redonda ho pesoál saúde husi servisu saúde munisipál iha Munisípiu Covalima, ho objetivu atu reviza servisu saúde reprodutiva no Planeamentu Familiar, no haforsa kolaborasaun entre parseiru sira.
Diretora Marie Stopes International Timor-Leste (MSI TL), Maria Amelia Barreto, bainhira ko’alia ho jornalista sira, hatete katak atividade ne’e kompostu husi enkontru revizaun kona-ba servisu ne’ebé ekipa MSI TL hala’o durante períodu ida ne’e, no diskusaun meza-redonda kona-ba violénsia reprodutiva.
Nia esplika katak, liu husi enkontru ne’e, MSI TL hakarak haree área sira ne’ebé servisu hala’o di’ak ona no presiza kontinua, área sira ne’ebé presiza hadi’a, no oportunidade sira atu kolabora ho Governu no komunidade hodi dezenvolve servisu saúde, liuliu iha área Saúde Reprodutiva no Planeamentu Familiar.
“Atividade ohin loron iha parte rua. Primeiru, ita halo enkontru revizaun ba servisu ne’ebé durante ne’e ekipa MSI hala’o iha Munisípiu Covalima, inklui servisu ne’ebé ita presta iha Ospitál Referál Covalima. Objetivu mak atu haree área ne’ebé ita hala’o di’ak ona no presiza kontinua hadi’a, área sira ne’ebé presiza hadi’a, no oportunidade sira atu kolabora hanesan parseiru hamutuk ho Governu no komunidade,” Maria Amelia Barreto hatete.
Nia kontinua hatete katak parte segundu husi atividade ne’e mak Diskusaun Meza-Redonda, ne’ebé kombina ho treinamentu no sensibilizasaun kona-ba violénsia reprodutiva.
Maria Amelia hatete katak violénsia reprodutiva nu’udar parte ida husi violénsia bazeia ba jéneru, maibé dala barak kategorizasaun no komprensaun kona-ba tipu violénsia ida ne’e seidauk fahe ho klaru ba públiku.
“Tanba ne’e mak ita halo sensibilizasaun ida ne’e. Atividade ba loron ida ohin ne’e mak implementasaun primeiru, no ita sei kontinua iha atividade sira seluk. Ami hein katak sei iha kolaborasaun tan iha futuru,” nia hatete.
Nia mos hato’o apresiasaun ba Servisu Saúde Munisipál, servisu ospitál no servisu sentrál husi Ministériu Saúde, tanba partisipasaun iha atividade ne’e hatudu komitmentu atu hametin sistema saúde iha Munisípiu Covalima.
Enkuantu ne’e, reprezentante partisipante pesoál saúde, Albertu Ferreira Noroña, hatete katak matéria sira ne’ebé sira simu iha atividade ne’e importante tebes, liuliu atu atende komunidade sira ne’ebé iha idade reprodutiva.
Nia rekomenda atu formasaun no diskusaun hanesan ne’e la’ós realiza de’it durante loron ida, maibé bele aumenta durasaun ba loron tolu ka semana ida, hodi pesoál saúde bele komprende matéria sira ho kle’an no fahe informasaun ne’ebé loos ba komunidade.
“Matéria sira ne’e importante tebes tanba ita presiza atende komunidade, liuliu ema sira iha idade reprodutiva, ne’ebé presiza informasaun akuradu. Ami, pesoál saúde, mos presiza treinamentu atu bele fahe informasaun sira ne’e ba komunidade, hodi sira bele komprende no partisipa ho másimu iha área idade reprodutiva no Planeamentu Familiar,” Albertu Ferreira Noroña hatete.
Nia hatete katak, depois de simu informasaun husi formadór sira, pesoál saúde sei kontinua habelar informasaun ne’e ba komunidade, liuliu ba ema sira iha idade reprodutiva.
“Atividade sira ne’e presiza kontinua tanba matéria no koñesimentu ne’ebé hato’o mai ami iha loron ida de’it seidauk sufisiente atu ami bele implementa ho di’ak iha futuru. Tanba ne’e, ami rekomenda atu atividade hanesan ne’e kontinua no bele realiza durante loron tolu to’o semana ida, hodi ami bele komprende liu tan no fahe informasaun ne’e ho di’ak liu ba komunidade,” nia afirma.
Diskusaun Meza-Redonda ne’e realiza iha Salaun Domin, Suai, Munisípiu Covalima.
Jornalista: Julião Correia
Editor: Paul Mandeu
Covalima (RCCT), 27-08-2026 — Marie Stopes International Timor-Leste (MSI TL) realiza Diskusaun Meza-Redonda ho pesoál saúde husi servisu saúde munisipál iha Munisípiu Covalima, ho objetivu atu reviza servisu saúde reprodutiva no Planeamentu Familiar, no haforsa kolaborasaun entre parseiru sira.




